Ile słów na minutę czyta przeciętny człowiek? Sprawdź, jak wypadasz na tle badań

Ile słów na minutę czyta człowiek? Najlepsza dostępna odpowiedź brzmi: przeciętny dorosły czyta po cichu około 238 słów na minutę przy tekstach informacyjnych i około 260 słów na minutę przy beletrystyce. Tyle wynika z metaanalizy 190 badań obejmujących łącznie 18 573 osoby (Brysbaert, 2019). Czytanie na głos jest wyraźnie wolniejsze, średnio około 183 słów na minutę. W tym artykule znajdziesz liczby z badań, tabelę porównawczą, tempo czytania według wieku i języka, przelicznik słów na minutę na strony i godziny oraz prosty sposób, żeby rzetelnie zmierzyć własne tempo.

Ile słów na minutę czyta człowiek? Kluczowe liczby

Średnia to jedno, ale rozrzut jest spory. Według tej samej metaanalizy większość dorosłych mieści się w przedziale od około 175 do 300 słów na minutę przy cichym czytaniu tekstu o przeciętnej trudności. Wynik poniżej 175 nie oznacza problemu — tempo zależy od języka, trudności tekstu i celu czytania. Z kolei wyniki sięgające 400–500 słów na minutę zdarzają się u bardzo wprawionych czytelników, ale niemal zawsze przy łatwych tekstach i pobieżniejszym przetwarzaniu.

Warto zapamiętać trzy punkty odniesienia: 183 (czytanie na głos), 238 (ciche czytanie tekstów informacyjnych) i 260 (ciche czytanie beletrystyki). To liczby dla języka angielskiego; sekcja o innych językach poniżej pokazuje, jak się przekładają, bo ta sama sprawność daje różne wyniki w słowach na minutę zależnie od tego, ilu słów potrzebuje dany język. Polskie słowa są średnio dłuższe od angielskich, więc przy tej samej sprawności wynik w słowach na minutę bywa nieco niższy.

Skąd się wzięło „300 słów na minutę”

Wiele podręczników i stron podaje 300 słów na minutę jako normalne tempo dorosłego. Brysbaert prześledził tę liczbę do wczesnych badań ruchu oczu z lat 20. XX wieku, do sondażu z 1965 roku, w którym wyselekcjonowani studenci osiągali średnio 280 słów na minutę, oraz do teorii Ronalda Carvera, według której 300 słów na minutę to optymalne tempo zarówno czytania, jak i słuchania. Po zsumowaniu wszystkich dostępnych badań średnia wynosi 238, mediana 235, a odchylenie standardowe około 51 słów na minutę. Typowy dorosły czyta więc o jakieś 20 procent wolniej, niż sugeruje popularna liczba. We własnym badaniu Brysbaerta, w którym regularni czytelnicy czytali powieści w domu, tylko 11 z 48 osób przekroczyło 300 słów na minutę.

Co oznaczają poszczególne prędkości

• Poniżej 150 słów na minutę. Typowe dla początkujących czytelników, dla dorosłych czytających w obcym języku i dla każdego, kto studiuje trudny materiał. Samo w sobie nie jest problemem, jeśli rozumienie jest wysokie.
• 150 do 200. Dolna część przedziału dorosłych. Częste przy tekstach technicznych lub nieznanych tematycznie, mniej więcej tempo czytania na głos.
• 200 do 300. Tu trafia większość dorosłych przy cichym czytaniu z pełnym zrozumieniem. 238 to średnia z badań, a 250 to rozsądny codzienny punkt odniesienia.
• 300 do 400. Powyżej średniej. Wprawieni czytelnicy osiągają to przy łatwych, znanych tekstach; tylko mniej więcej co czwarty regularny czytelnik książek przekracza 300.
• 400 do 600. Szybkie czytanie, w którym część słów jest już pomijana. Zwykle zaczyna tu spadać rozumienie szczegółów.
• Powyżej 600. Przeglądanie lub skanowanie, a nie czytanie w pełnym sensie. Obietnice 1000 słów na minutę z normalnym rozumieniem przeczą danym z eye-trackingu o fiksacjach i zasięgu percepcyjnym, opisanym niżej.

Tabela: jak wypadasz na tle innych

Wiersz z korektorem pokazuje najważniejszą prawidłowość: tempo czytania to funkcja celu. Sprawny czytelnik nie czyta zawsze szybko — czyta z prędkością dobraną do zadania. Psycholog Ronald Carver opisywał to jako „biegi” czytania: od skanowania (ponad 600 słów/min), przez normalną lekturę, po uczenie się (~200) i zapamiętywanie (~140).

Ile słów na minutę czyta się na głos

Czytanie na głos ogranicza tempo artykulacji, a nie szybkość rozpoznawania słów. W 77 badaniach z udziałem 5965 osób średnie tempo czytania na głos wyniosło 183 słowa na minutę (Brysbaert, 2019), czyli mniej więcej tyle, ile zwykła mowa. Lektorzy audiobooków celowo zwalniają do 150 do 160 słów na minutę, bo takie tempo jest najwygodniejsze dla słuchacza.

U dzieci czytanie na głos to standardowy szkolny pomiar płynności, liczony w poprawnie przeczytanych słowach na minutę. Szeroko stosowane normy amerykańskie (Hasbrouck i Tindal, 2017) dają medianę około 60 słów na minutę pod koniec klasy pierwszej, 100 w drugiej, 112 w trzeciej, 133 w czwartej i około 146 w piątej i szóstej. Tempo dorosłych dzieci osiągają w szkole średniej.

Prędkość czytania a wiek

Tempo cichego czytania rośnie równomiernie przez całą szkołę, stabilizuje się w dorosłości i spada dopiero późno. Klasyczne dane rozwojowe pochodzą od Taylora (1965), który przebadał ponad 12 000 amerykańskich czytelników od pierwszej klasy po studia, zostawiając tylko tych, którzy zdali test rozumienia:

Dwa zastrzeżenia. Replikacja na 2203 uczniach (Spichtig i in., 2016) wykazała wyraźnie niższe tempa niż w 1965 roku w każdej klasie poza drugą, a wynik studentów pochodzi z wyselekcjonowanej grupy, dlatego średnia dorosłych ze wszystkich badań to 238, a nie 280. Po 60. do 65. roku życia ciche czytanie zwalnia nawet u zdrowych osób, głównie dlatego, że fiksacje się wydłużają, a oczy rzadziej pomijają słowa (Brysbaert, 2019). Czytanie na głos zaczyna zwalniać nieco wcześniej.

Prędkość czytania w różnych językach

Słów na minutę nie da się porównywać wprost między językami, bo języki upychają w słowie różną ilość informacji. Metaanaliza podaje takie tempa dla dorosłych rodzimych użytkowników, razem z liczbą słów potrzebnych do przetłumaczenia 1000 słów angielskich:

Wzorzec jest spójny: języki, które potrzebują mniej słów, żeby powiedzieć to samo (fiński, hebrajski, koreański, arabski), czyta się z niższym wynikiem w słowach na minutę, bo czytelnik przetwarza informację, a nie słowa. Próby za wierszami innymi niż angielski są małe i oparte na różnych tekstach, więc traktuj je orientacyjnie. Polskiego w tym zestawieniu nie ma; polskie słowa są dłuższe od angielskich, więc przy tej samej sprawności wynik wypada nieco niżej. Praktyczna zasada jest prosta: porównuj się tylko z normami dla języka, w którym robiłeś pomiar.

Ze słów na minutę na strony, godziny i książki

Przy 238 słowach na minutę czytasz około 14 300 słów na godzinę. Strona książki w miękkiej oprawie mieści mniej więcej 250 do 300 słów, więc przeciętny dorosły przewraca kartkę co 60 do 75 sekund, czyli czyta około 50 stron na godzinę. Tyle zajmują typowe teksty przy różnych prędkościach:

W praktyce trwa to dłużej, bo te tempa zakładają, że przez cały czas jesteś skupiony; Brysbaert zaznacza, że codzienne czytanie jest wolniejsze przez błądzenie myśli i przerwy. Beletrystykę za to czyta się zwykle nieco szybciej niż teksty informacyjne (260 wobec 238 słów na minutę), co skraca szacunek dla powieści do niecałych sześciu godzin.

Co robią Twoje oczy, gdy czytasz — dane z eye-trackingu

Subiektywnie czytanie wydaje się płynnym przesuwaniem wzroku po linii. Kamery śledzące ruch gałek ocznych pokazują coś innego: oczy poruszają się skokami. Zatrzymanie, zwane fiksacją, trwa przeciętnie 200–250 milisekund — i tylko wtedy naprawdę odbierasz tekst. Między fiksacjami następuje sakkada, błyskawiczny skok o 7–9 znaków trwający 20–40 ms, podczas którego widzenie jest praktycznie zawieszone (Rayner, 1998).

Do tego dochodzą regresje — powroty wzroku do wcześniejszych fragmentów, które stanowią 10–15% wszystkich sakkad u sprawnych czytelników. Wbrew intuicji nie są czystą stratą: badania pokazują, że gdy uniemożliwi się czytelnikom powroty, rozumienie tekstu spada (Schotter, Tran i Rayner, 2014).

Jest jeszcze jedno twarde ograniczenie: okno percepcji. Podczas jednej fiksacji rozpoznajesz litery w zakresie mniej więcej 3–4 znaków na lewo i 14–15 znaków na prawo od punktu fiksacji (McConkie i Rayner, 1975). Dalej obraz jest zbyt rozmyty, by identyfikować słowa. To dlatego obietnice „czytania całych stron jednym rzutem oka” są sprzeczne z fizjologią — więcej o tym w artykule o mitach i faktach szybkiego czytania.

Od czego zależy średnia prędkość czytania

• Słownictwo i wiedza. Znane słowa rozpoznajesz w jednej fiksacji; rzadkie wymagają dłuższych zatrzymań i powrotów. To najsilniejszy pojedynczy czynnik różnicujący czytelników.
• Trudność tekstu. Ten sam czytelnik potrafi mieć 300 słów/min na reportażu i 150 na umowie kredytowej.
• Cel czytania. Szukanie konkretnej informacji, lektura dla przyjemności i nauka do egzaminu to trzy różne tempa.
• Nawyki uwagi. Dekoncentracja zwiększa liczbę mimowolnych regresji — czytasz to samo zdanie po raz trzeci nie dlatego, że tekst jest trudny, tylko dlatego, że myśli odpłynęły.
• Język i zapis. Liczby słów na minutę nie przenoszą się 1:1 między językami — dlatego porównuj się z innymi w obrębie tego samego języka.
• Czytanie w obcym języku. Nawet biegli dwujęzyczni czytają powieść w drugim języku o około 17 procent wolniej (Cop, Drieghe i Duyck, 2015), a osoby uczące się często nie przekraczają 100 słów na minutę, dopóki nie spotkają słownictwa na tyle często, żeby rozpoznawać słowa automatycznie.

Jak rzetelnie zmierzyć własne tempo

Pojedynczy pomiar niewiele mówi. Żeby wynik był wiarygodny, potrzebujesz trzech rzeczy: tekstu o przeciętnej trudności (400–600 słów), pomiaru czasu bez pośpiechu „na pokaz” oraz — to kluczowe — sprawdzenia zrozumienia po lekturze. Tempo bez rozumienia to tylko przewracanie stron. Najlepiej powtórzyć pomiar na 2–3 różnych tekstach i uśrednić.

Dokładnie w ten sposób działa nasz darmowy test szybkości czytania: mierzy tempo na krótkim tekście, sprawdza zrozumienie czterema pytaniami i pokazuje wynik efektywny na tle średnich z badań. Zajmuje około dwóch minut i nie wymaga konta.

W Speble możesz to sprawdzić od drugiej strony: wgrywasz własny tekst lub książkę EPUB i ustawiasz tempo prowadzenia w słowach na minutę. Prędkość, przy której czytasz komfortowo i wszystko rozumiesz, to Twój realny wynik — a przy okazji zauważysz, jak szybko oko przyzwyczaja się do wyższych wartości. Możesz też sprawdzić, jak radzisz sobie z ćwiczeniami wzrokowymi w sekcji treningowej. A jeśli po takim sprawdzeniu uznasz, że chcesz przyspieszyć, zacznij od 30-dniowego planu treningowego — z realistycznymi oczekiwaniami.

Źródła

• Brysbaert, M. (2019). How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language, 109, 104047. doi:10.1016/j.jml.2019.104047
• Rayner, K. (1998). Eye movements in reading and information processing: 20 years of research. Psychological Bulletin, 124(3), 372–422. doi:10.1037/0033-2909.124.3.372
• Schotter, E. R., Tran, R., & Rayner, K. (2014). Don't believe what you read (only once): Comprehension is supported by regressions during reading. Psychological Science, 25(6), 1218–1226. doi:10.1177/0956797614531148
• McConkie, G. W., & Rayner, K. (1975). The span of the effective stimulus during a fixation in reading. Perception & Psychophysics, 17, 578–586. doi:10.3758/BF03203972
• Carver, R. P. (1992). Reading rate: Theory, research, and practical implications. Journal of Reading, 36(2), 84–95.
• Taylor, S. E. (1965). Eye movements in reading: Facts and fallacies. American Educational Research Journal, 2(4), 187–202. doi:10.3102/00028312002004187
• Spichtig, A. N., Hiebert, E. H., Vorstius, C., Pascoe, J. P., Pearson, P. D., & Radach, R. (2016). The decline of comprehension-based silent reading efficiency in the United States: A comparison of current data with performance in 1960. Reading Research Quarterly, 51(2), 239–259. doi:10.1002/rrq.137
• Hasbrouck, J., & Tindal, G. (2017). An update to compiled ORF norms (Technical Report No. 1702). Behavioral Research and Teaching, University of Oregon. readingrockets.org
• Cop, U., Drieghe, D., & Duyck, W. (2015). Eye movement patterns in natural reading: A comparison of monolingual and bilingual reading of a novel. PLoS ONE, 10(8), e0134008. doi:10.1371/journal.pone.0134008
• Trauzettel-Klosinski, S., & Dietz, K. (2012). Standardized assessment of reading performance: The new International Reading Speed Texts IReST. Investigative Ophthalmology & Visual Science, 53(9), 5452–5461. doi:10.1167/iovs.11-8284